Słownik nut zapachowych

Co naprawdę znaczą oud, ambra, mukhallaty, attar i nuty bazy? Zrozum język perfumiarzy w 10 minut.

Świat perfum ma własny język. Bez znajomości terminów takich jak nuty bazy, oud, attar, mukhallat czy sillage trudno świadomie wybrać zapach. Ten kompletny słownik tłumaczy ponad 80 najważniejszych terminów perfumeryjnych — od struktury piramidy zapachowej, przez rodziny zapachów, aż po specyficzne pojęcia z perfumiarstwa arabskiego. Po przeczytaniu będziesz rozmawiać o perfumach jak koneser.

Struktura zapachu (piramida zapachowa)

Nuty głowy (top notes) — to, co czujesz w pierwszych 15–30 minutach po aplikacji. Lekkie, ulatniające się: cytrusy, lekkie przyprawy, świeże zioła, akwatyki. Dają pierwsze wrażenie, ale nie definiują charakteru perfum.

Nuty serca (middle / heart notes) — rozwijają się od 30 minut do 2–4 godzin. Główny charakter perfum: róża, jaśmin, szafran, korzenne nuty, herbata.

Nuty bazy (base notes) — to, co zostaje na skórze przez resztę dnia (4–24h): oud, ambra, piżmo, drzewo sandałowe, wanilia, paczula, mech dębowy. Najbardziej trwałe i decydujące o tożsamości zapachu.

Sillage — francuskie słowo oznaczające ślad zapachu, jaki zostawiasz za sobą. Mocne sillage = "wchodzisz do pokoju i wszyscy czują". Subtelne sillage = "intymny, dla osób w odległości 50 cm".

Projekcja — jak daleko zapach jest wyczuwalny od ciała (różni się od sillage – sillage to ślad w czasie, projekcja to dystans w przestrzeni).

Trwałość (longevity) — jak długo zapach utrzymuje się na skórze.

Dry-down — finałowa faza zapachu, gdy zostają tylko nuty bazy (najczęściej po 4–6 godzinach).

Najważniejsze nuty orientalne

Oud — żywiczne drewno agarowca (Aquilaria), ciemne, dymne, najdroższy składnik perfum. Kilogram = 30 000–80 000 USD. Szczegóły w przewodniku po oudzie. Rodzaje: hinduski (ciężki, zwierzęcy), kambodżański (słodki, miodowy), wietnamski (delikatny, balsamiczny), malezyjski (świeży, dymny).

Dehn al-Oud — czysty olejek z agarowca, najdroższa i najczystsza forma oudu. Sprzedawany w flakonach 3–12 ml.

Ambra szara (ambergris) — wydzielina kaszalota, słonawo-słodki, balsamiczny zapach. Dziś najczęściej zastępowana ambroksanem (syntetyczną molekułą).

Ambra bursztynowa (labdanum) — żywica z roślin Cistus, cieplejsza i bardziej waniliowa.

Piżmo (musk) — czyste, mleczne, skinowe białe musk. Współczesne piżma są syntetyczne (Galaxolide, Iso E Super, Ambrettolide). Naturalne piżmo z gruczołów piżmowca jest zakazane od dekad.

Szafran (saffron) — skórzany, lekko gorzki, metaliczny, drogi orientalny przyprawnik. 1 kg = 5 000–10 000 USD.

Róża tajfijska — najdroższa róża świata z gór Tajifu (Arabia Saudyjska), miodowa, ciemna, intensywna.

Róża damasceńska — bułgarska / turecka, bardziej zielona i kwiatowa niż tajfijska.

Kadzidło (frankincense / olibanum) — żywiczne, dymne, sakralne. Najlepsze z Omanu (Boswellia sacra).

Mirra (myrrh) — gorzka, balsamiczna, kościelna, lekko miodowa.

Drewno sandałowe (sandalwood) — kremowe, mleczne, słodkawe. Najlepsze – Mysore z Indii.

Wetiwer (vetiver) — ziemisty, dymny, mineralny korzeń trawy z Haiti i Indii.

Paczula (patchouli) — ziemista, kakaowo-drzewna, klasyk perfumerii orientalnej.

Tonka — migdałowo-kumarynowa, gourmandowa, ciepła.

Benzoes — żywiczny, balsamiczny, lekko cynamonowy.

Nuty kwiatowe

Jaśmin sambac — odurzający, słodki, biały kwiat z Indii.

Jaśmin grandiflorum — bardziej zielony, indolowy, francuski.

Ylang-ylang — egzotyczny, słodki, banano-bananowy.

Tuberoza — biały, kremowy, niemal narkotyczny.

Frangipani / plumeria — tropikalny, słoneczny.

Neroli — kwiat gorzkiej pomarańczy, świeży, słoneczny.

Bigaradier — drzewo gorzkiej pomarańczy (z niego: petitgrain, neroli, gorzka pomarańcza).

Indol — naturalna molekuła w białych kwiatach dająca "brudną" zwierzęcą głębię.

Nuty cytrusowe i aromatyczne

Bergamotka — kwaśna, zielona, lekko gorzka. Klasyka eau de cologne.

Yuzu — japoński cytrus, mandarynkowo-grejpfrutowy.

Petitgrain — gorzkawe liście gorzkiej pomarańczy.

Lawenda — kwiatowa, ziołowa, klasyka fougère.

Bazylia, mięta, rozmaryn — aromatyczne zioła kuchenne, świetne na lato.

Terminy arabskiej perfumerii

Attar (ittar) — czysty olejek perfumowany, bez alkoholu, najczęściej pakowany w małe roll-on flakony 3–12 ml. Najtrwalsza forma perfum (90–100% olejków).

Mukhallat — mieszanka kilku attarów, autorska kompozycja perfumiarza. Każdy mistrz w Dubaju ma własne tajne mukhallaty.

Bakhoor — palone wióry agarowca z dodatkami olejków, używane do okadzania pomieszczeń i ubrań. Szczegóły: co to jest bakhoor.

Oudh / Aoud / Agarwood / Aloeswood — różne transliteracje słowa "oud".

Mabkhara — tradycyjny kadzielniczek do bakhooru.

Souk / Souq — tradycyjny arabski bazar (Old Dubai, Souk Madinat Jumeirah).

Khaleeji — styl perfum charakterystyczny dla Krajów Zatoki Perskiej (Kuwejt, Bahrajn, ZEA, Katar, Arabia Saudyjska, Oman).

Halal — w kontekście perfum: bez alkoholu etylowego lub z alkoholem dopuszczonym. Większość attarów jest halal.

Koncentracja olejków

Parfum / Extrait de Parfum — 25–40% olejków, najtrwalsze (8–24h).

Eau de Parfum (EDP) — 15–20% olejków (6–10h). Najpopularniejsza koncentracja.

Eau de Toilette (EDT) — 5–15% olejków (3–6h).

Eau de Cologne (EDC) — 2–5% olejków, najlżejsze (2–4h).

Eau Fraiche — 1–3% olejków, najbardziej rozcieńczone, na bardzo upalne dni.

Tradycyjne arabskie attary i mukhallaty to praktycznie 100% olejków — najtrwalsza forma perfum w historii.

Rodziny zapachowe (klasyfikacja Michaela Edwardsa)

Orientalne (amber) — ciepłe, korzenne, oudowe.

Drzewne (woody) — sandałowiec, cedr, wetiwer, paczula.

Kwiatowe (floral) — róża, jaśmin, narcyz, tuberoza.

Cytrusowe / hesperydowe — bergamotka, cytryna, pomarańcza.

Gourmand — wanilia, karmel, czekolada, tonka. Wszystko "do jedzenia".

Fougère — lawenda, kumaryna, mech dębowy (klasyka męska, "męska fern").

Chypre — bergamotka + paczula + mech dębowy. Klasyczny szyk lat 20.

Aromatic — bazylia, mięta, rozmaryn, lawenda.

Akwatyczne (aquatic / marine) — calone, melon, świeże akwatyki.

Skórzane (leather) — birch tar, koń, suede.

Owocowe — brzoskwinia, gruszka, jabłko, granat.

Inne pojęcia, które warto znać

Akord (accord) — harmoniczne połączenie kilku nut dające jeden zapach (np. akord skóry, akord winogron).

Absolut — najczystsza ekstrakcja kwiatu, otrzymana alkoholem.

Olejek eteryczny — destylowany z roślin (parą wodną lub na zimno).

Tincture — alkoholowy roztwór surowca (cywet, kastoreum, ambra).

Fixative (fiksator) — substancja przedłużająca trwałość zapachu (piżmo, ambra, oud, paczula).

Niche (niszowy) — perfumy artystyczne, w małych nakładach, droższe od mainstream'u.

Designer (mainstream) — perfumy marek modowych (Dior, Chanel, YSL).

Dupe / Klon — perfumy inspirowane bestsellerem (np. Oryginalne perfumy arabskie Lattafa">Lattafa Khamrah = klon Kilian Angels Share).

Flanker — wariant istniejących perfum (Sauvage / Sauvage Parfum / Sauvage Elixir).

Batch code — kod produkcji na butelce, pozwala sprawdzić datę i autentyczność.

Decant — przelanie perfum do mniejszej butelki (na próbę lub do torebki).

Layering (warstwowanie) — łączenie dwóch perfum dla nowego efektu.

Skin scent — zapach noszony "blisko skóry", intymny, bez sillage.

Compliment getter — zapach, na który ludzie reagują komplementami.

Signature scent — Twój "podpisowy" zapach, który nosisz na co dzień.

Teraz, gdy znasz język perfumiarzy, łatwiej Ci będzie wybrać idealny zapach z naszej kolekcji perfum arabskich. Sprawdź też linię premium, perfumy oud oraz nasz przewodnik po piramidzie zapachowej.

Najczęstsze pytania

Co to jest attar?

Czysty olejek perfumowany bez alkoholu, tradycyjna forma perfum arabskich (90–100% olejków), najczęściej w roll-on flakonach 3–12 ml.

Czym różni się EDP od attaru?

EDP to perfumy w alkoholu (15–20% olejków), attar to praktycznie czysty olejek (90–100%). Attar jest 5–8× trwalszy, ale wymaga delikatniejszej aplikacji.

Co to jest sillage?

Francuskie słowo oznaczające ślad zapachu, jaki zostawiasz za sobą. Mocne sillage = wchodzisz do pokoju i wszyscy czują. Subtelne sillage = intymny zapach dla osób w odległości 50 cm.

Co to znaczy dry-down?

Finałowa faza zapachu, gdy zostają tylko nuty bazy (najczęściej po 4–6 godzinach od aplikacji). Tu ujawnia się prawdziwy charakter perfum.

Czym jest mukhallat?

Autorska mieszanka kilku attarów, tradycyjna kompozycja perfumiarza z Bliskiego Wschodu. Każdy mistrz w Dubaju ma własne tajne mukhallaty.

Co to jest dupe / klon?

Perfumy inspirowane znanym bestsellerem, np. Lattafa Khamrah to popularny klon Kilian Angels Share. Tańsza alternatywa o podobnym profilu zapachowym.